GERT’S BLOG ■ Songfestival zonder grenzen

Tussen al het grote preselectie-nieuws viel me vorige week één nieuwtje op dat relatief onopgemerkt bleef. Hooguit drie reacties vond ik terug bij het bijbehorende artikeltje op de officiële songfestivalsite. Het Eurovisie Songfestival kreeg namelijk de prestigieuze Charlemagne Medaille Voor Europese Media toebedeeld. In songfestivalkringen werd er een beetje lacherig over gedaan. De prijs kwam 60 jaar te laat.Door: Gert Waterink

Begrijpelijk, maar niet helemaal juist. De prijs werd in 2000 ingesteld als het broertje van de grote Charlemagne Prijs. Een prijs die nog steeds elk jaar wordt uitgereikt aan een instituut, organisatie of persoon die middels wetenschap, literatuur, politiek en economie een substantiële bijdrage heeft geleverd aan de Europese Eenwording en de ontwikkeling van een Europese Identiteit. De prijs is een logisch gevolg van de oprichting van de EGKS (Europese Gemeenschap van Kolen en Staal), waarbij de gedachte was om door middel van intensieve economische samenwerking in Europa stabiele naoorlogse vrede te bewerkstelligen (niet geheel onsuccesvol). De voormalige Koningin Beatrix, die bekend staat als een fervent supporter van Europese eenwording, kreeg de prijs in 1996 uitgereikt.

Maar waar momenteel de politiek en de economie het laten afweten om het belang van Europa onder het voetlicht te brengen, lijkt de (social) media veel effectiever te zijn in meningsvorming. Helaas niet altijd op een verbindende manier. Niet voor niets is er dus een media-variant (televisie, internet, geschreven media, film en radio) van de Charlemagne Medaille. Maar ook deze laureaten hoeven in de huidige geopolitieke omgeving op weinig aandacht te rekenen; laat staan begrip.

Op het moment van schrijven vonden de terroristische aanslagen in Brussel nog geen 48 uur geleden plaats. Wederom ging er een golf van onbegrip door de wereld. Maar nu werd het hart van Europa; het hart van de Europese Eenwording geraakt. De inmiddels bekende doelen van de IS-terroristen, het zaaien van angst, haat, xenofobie en verdeeldheid, werden weer ‘uitstekend’ in de praktijk gebracht. De gevolgen zijn helaas extreem bestendig gebleken voor de lange termijn. Sinds 9/11 is de tolerantie, multiculturaliteit en daarmee ook de Europese gedachte meer en meer onder druk komen te staan. Geen enkele politicus in de afgelopen 15 jaar heeft het negatieve effect van terrorisme een halt kunnen toeroepen.

ESC-medalcharlemagneSterker nog, terrorisme en Westers populisme lijken elkaar te versterken. Zonder IS geen Wilders, en omgekeerd. Het is verschrikkelijk om toe te moeten geven, maar je gaat je als Europeaan –ik ben een Nederlandse expat die, met een on-Nederlands laag salaris, geluk heeft gevonden in Barcelona, Spanje– afvragen of deze vicieuze cirkel cq. nachtmerrie ooit nog doorbroken kan worden. En dan is daar de social media nog, waar ik ook een flink epistel over kan schrijven. Als een druppel op een gloeiende plaat intensiveert het vaak gemakzuchtige getweet over complexe onderwerpen, zoals terrorisme. Ook gisteren weer. Een tweet als deze is dan eerder regel dan uitzondering:

End. Schengen. Now. Or else Belgian terrorists can just drive all over the EU committing atrocities where they want. Like in Paris.

Kortom, ik word er moedeloos van.

In dit klimaat is het dan heel fijn om je te realiseren dat het Eurovisie Songfestival een baken van rust en eenwording is. Vorig jaar had de Oostenrijkse organisatie daarom ook een best treffende slogan gegeven aan het 60e festival: ‘Building Bridges. En dat doet het Eurovisie Songfestival.

Ja, ik zou kunnen focussen op het recente anti-Russische sentiment op het songfestival. Het heftige boegeroep tijdens het festival van 2014. Maar zelfs dan werkt dat echt nog niet verdere afbraak van een dagje Europese eenwording in de hand. Sterker nog, het evenement is al sinds 1956 een vreedzame smeltkroes van culturen. In de eerste plaats ter plekke, in het perscentrum en daarbuiten. Maar vooral ook op de televisie.

Daar waar politici anno 2016 enkel nog voor bepaalde doelgroepen lijken te spreken, is het songfestival zuiver in het verbinden van mensen. Een paar uurtjes per jaar (sinds 2008 behoorlijk wat meer uurtjes!) gaan alle neuzen in Europa één kant op. Iedereen mag iets vinden over dat liedje of die jurk of dat LED-scherm. Maar we maken elkaar tijdens dit evenement, enkele uitzonderingen daargelaten, niet uit voor grof vuil. We wijzen soms wel naar de daadwerkelijke landen, maar we nagelen de Russische Polina Gagarina (runner-up 2015) niet aan de schandpaal op social media. En dat komt omdat het simpele format jou doet dwingen om over grenzen heen te kijken, om muziek van alle Europese uithoeken tot je te nemen en om mensen in hun waarde te laten. Vlaggetjes worden ineens weer fantastisch onschuldig op zo’n mega-scorebord.

En daarom verdient het Eurovisie Songfestival de 16e Charlemagne Medaille Voor Europese Media. In zoveel landen in Europa staan samenlevingen onder druk. Onze vrije samenlevingen zijn steeds meer verworden tot angstige politiestaten. Gisteren bleek dat helaas ook weer. Juist dan gaat het Eurovisie Songfestival ook op andere vlakken een steeds uniekere, mooiere samenbindende verschijning worden; op het vlak van Europees saamhorigheidsgevoel en Europese eenwording. En als je mijn uitspraak wat overdreven vind, bedenk dan dat het in elk geval uniek is dat letterlijk en figuurlijk alle Europese neuzen één kant op wijzen op 14 mei. En ook al die deelnemende landen moéten dan wel het scherm delen op die ene avond in mei (zie videootje). Dat moet vooral in deze tijd scherper en vaker benadrukt worden. Leve de Charlemagne Medaille, leve het Europese Songfestival!

Advertenties

Eén reactie op “GERT’S BLOG ■ Songfestival zonder grenzen

  1. Pingback: STOCKHOLM 2016 ■ Pre-rehearsal Nieuwsflits |

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s